Son dönemlerde art arda yaşanan depremler, Japon halkının belleğinde yalnızca yerin sarsılmasıyla değil, aynı zamanda eski inançların da yeniden canlanmasıyla yer edinmeye başladı. “Fay mı kırıldı, yoksa Namazu mu kıpırdandı?” sorusu, hem metaforik hem de kültürel düzeyde gündeme oturuyor.

Kürek Balığı (Oarfish)
Bilimsel adı Regalecus glesne olan kürek balığı, Regalecidae familyasının dev üyelerinden biridir. Okyanusların derinliklerinde yaşayan bu gizemli balıklar, boyları 8 metreyi aşabilen ve şimdiye kadar bilinen en uzun kemikli canlılar arasında yer alır. Sıklıkla görülmemeleri nedeniyle, ortaya çıktıklarında felaket habercisi olarak algılanmaları hiç de şaşırtıcı değil.

Efsanenin Kalbinde Yatan Canavar: Namazu
Japon mitolojisine göre Namazu, yerin derinliklerinde yaşayan dev bir yayın balığıdır. Efsaneye göre bu devasa varlık kıpırdandığında, yeryüzü büyük depremlerle sarsılır. Onu zapt etmekle görevli tanrı Kashima, kutsal kılıcıyla Namazu’yu sabit tutar. Ancak tanrının dikkati bir anlığına dağılırsa, felaket kaçınılmaz olur.

Bilimle Mit Arasında İnce Bir Hat
1930’lu yıllarda Japon bilim insanlarının yaptığı gözlemler, yayın balıklarının depremden kısa bir süre önce sıra dışı davranışlar sergilediğini ortaya koydu. Bu biyolojik tepkiler, halk arasında uzun süredir anlatılan efsanelere bilimsel bir zemin kazandırdı. Balıkçıların kuşaklardır gözlemlediği bu davranışlar, mitolojinin sadece bir masal olmadığını, doğanın şifrelerini anlamanın bir yolu olduğunu düşündürüyor.
Japon kültürü, doğa olaylarıyla mitolojik figürler arasında kurduğu derin bağ ile dikkat çekerken, Namazu efsanesi bugün bile halkın kolektif hafızasında yaşamaya devam ediyor. Bilimin verileri ile efsanelerin izleri buluştuğunda, doğa ile inanç arasındaki sınır çizgisi neredeyse siliniyor.
Kıyamet Balığı görülmesi / Haber Global – Youtube.com
Kıyamet Balığı Görülmeleri ve Sonrasında Meydana Gelen Depremler
Aşağıda, kıyamet balığının görülmesinden sonra meydana gelen bazı depremler kronolojik olarak sıralanmıştır;
- 2011 – Japonya, Tōhoku Depremi
- Balık Görülmesi: 2009 ve 2010 yıllarında Japonya sahillerinde 20’den fazla kürek balığı kıyıya vurdu.
- Deprem: 11 Mart 2011’de, 9.0 büyüklüğünde Tōhoku depremi ve ardından tsunami meydana geldi.
2. Nisan 2024 – Tayvan, Hualien Depremi
- Balık Görülmesi: Mart 2024’te Tayvan kıyılarında kürek balığı görüldü.
- Deprem: 3 Nisan 2024’te, 7.4 büyüklüğünde Hualien depremi meydana geldi.
3. Ağustos 2024 – ABD, Los Angeles Depremi
- Balık Görülmesi: 10 Ağustos 2024’te Kaliforniya kıyılarında kürek balığı görüldü.
- Deprem: 12 Ağustos 2024’te, Los Angeles’ta 4.4 büyüklüğünde deprem meydana geldi.
4. Kasım 2024 – ABD, Batı Kıyısı Depremi
- Balık Görülmesi: Kasım 2024’te Kaliforniya kıyılarında kürek balığı görüldü.
- Deprem: Aynı ay içinde, Batı Kıyısı açıklarında 7.0 büyüklüğünde deprem meydana geldi.
5. Şubat 2025 – Meksika, Baja California Sur
- Balık Görülmesi: 9 Şubat 2025’te Baja California Sur kıyılarında kürek balığı kıyıya vurdu.
- Deprem: Şu ana kadar bu olayla ilişkilendirilen bir deprem rapor edilmemiştir.
Günümüzde Türkiye’de özellikle İstanbul’da meydana gelebilecek depremlerle ilgili tahmin ve değerlendirmelerde, Japon bilim insanlarının yorumlarına sıkça başvuruluyor.
Japon Deprem Uzmanı Yoshinori Moriwaki / Onedio – Yotube.com
